Hermann Wesselink College

Leerlingen plaatsen hun zelfgebouwde stralingsmeter op het HWC-dak

Op 9 november j.l. hebben een aantal leerlingen van VWO 6 en HAVO 5 een zelfgemaakte precisie stralingsmeter op het dak van de school geplaatst. In de regio Amsterdam staan nu op meerdere scholen dit soort installaties. Hiermee is een zoektocht begonnen naar de inslag van atoomdeeltjes, die met onvoorstelbare snelheid uit de kosmos op aarde botsen en zijn HWC-leerlingen betrokken bij mogelijke ontdekkingen over het ontstaan van die deeltjes en hun effect op het leven op aarde.

Voor deze leerlingen is het de afsluiting van hun profielwerkstuk. In de zomer hadden Eva, John en Reuben de detectoren gebouwd en daarmee een vakantieweek geofferd aan de wetenschap. En zo hebben ze in feite de basis gelegd voor de mogelijkheden van echt wetenschappelijk onderzoek bij de volgende ronde profielwerkstukkers die, als het aan hun natuurkundedocent de heer Hidden ligt, al voor de kerstvakantie aan de slag kunnen.

Deze plaatsing is een tweede mijlpaal in een langlopend project waarbij het HWC samenwerkt met het Instituut voor Kernenergie en Hoge Energie Fysica, het NIKHEF. Dit HISPARC-project heeft uitdrukkelijk tot doel de leerlingen in direct contact te brengen met wetenschappers en de wetenschappelijke werkwijze. Leerlingen worden gestimuleerd hun eigen onderzoeksvragen te stellen en kunnen rekenen op de hulp van een aantal wetenschappers die zich aan dit project hebben verbonden.

Hun onderzoeksvragen kunnen alle kanten op en doorgaans zijn het ook de vragen die wetenschappers er zelf over zullen stellen. Door deze nieuwsgierigheid van twee kanten is er een nieuwe manier van samenwerken tussen school en universiteit mogelijk.

Twee jaar geleden hebben de professoren Bob van Eijk (UvA) en Jan Willem Holten (VU) het initiatief genomen om dit project te starten en meteen heeft de Nederlandse Nobelprijswinnaar Veltman dit plan van harte gesteund. In de zomer van 2004 heeft HISPARC een Europese technologieprijs gewonnen, ter waarde van een miljoen euro. Hierdoor zal het netwerk binnenkort tot ongeveer 30 detectoren worden uitgebreid en kan ook een bredere wetenschappelijke onderzoeksagenda (van en door de leerlingen) worden opgebouwd.

Op de foto’s is te zien hoe in 2003 Phillip en Bastiaan met leerlingen van andere scholen een zelfde stralingsdetector bouwden. (foto’s 01–08)

De andere groep foto’s toont de plaatsing van de net gebouwde detector en de medewerking van leerlingen van andere klassen daarbij. (09-11). De boxen zijn ruim twee meter lang en daardoor wat lastig op de trappen en de nauwe bochten in de gangetjes (12=17). De detectoren worden verankerd aan zware stenen (18-24) zodat ze niet wegwaaien, ook moeten ze nauwkeurig hun plaats worden gewezen (25-28) en aangesloten op voeding en computer (29-31). Uiteindelijk staan ze tot volle tevredenheid (32).

Voor nadere informatie over en misschien al de eerste resultaten van het project zal de heer Hidden eind maart een lezing buiten het boekje doen en kan worden gekeken worden op de website van het project: www.hisparc.nl. Uiteraard zal de heer Hidden via dit nieuws-medium regelmatig verslag doen van verdere ontwikkelingen rond dit project.

Klik op serie 1 of op serie 2 voor het bekijken van de foto's.